کرم قوزه پنبه

کرم قوزه پنبه :

Heliothis obsoleta f

کرم قوزه پنبه  یکی از آفات مهم پنبه محسوب می شود.و گونه ای پلی فاز بوده ودر دنیا بیش از 70 گونه میزبان برای آن گزارش شده است . لاروهای این آفت از برگهای جوان ، قوزه ها ، بلال ، میوه و غلاف بذور گیاهان میزبان خود تغذیه می کند .

شکل شناسی

حشره کامل شب پره ای است به طول 20-12 میلیمتر و عرض آن با بالهای باز 30-40 میلیمتر می باشد.رنگ  بالهای جلوئی پروانه زرد خاکستری یا زرد مایل به سبز یا مایل به پشت گلی است و روی  هر بال یک لکه کوچک گرد به رنگ سیاه و یک لکه لوبیایی تیره دیده میشود.انتهای بال جلویی دارای نوار های عرضی موجدار تیره می باشد . بالهای عقبی سفید روشن و در حاشیه خارجی و درونی منقوش بهد یک نوا نسبتا بزرگ  قهوه ای رنگ است که حدود یک سوم بال را می پوشاند .شاخک ها نخوش و طویل ولی طول آنها از طول حشره کمتر است.

تخم :

تخم حشره گردو پهن بوده و رنگ آن ابتدا زرد و بعدا متمایل به سبز می گردد . قطبین تخم توسط 14 خط بهم متصل  می شود قطر بزرک تخم 0.5تا 0.6 میلیمتر  می باشد

لارو :

طول لارو کامل به 40 میلیمتر  می رسد.رنگ بدن آن متنوع و از سبز تا سیاه متفاوت است . رنگ بدن آن متنوع و از سبز تا سیاه متفاوت است .روی پشت لارو چهار ردیف  نوار تیره وجود دارد که دو نوار وسطی به وسیله یک خط باریک از هم جدا میشوند. قلابهای  پاهای دروغی لارو روی نیم دایره  قرار گرفته وتعداد آنها در پاهای شکمی 16 و درپاهای مقعدی 19 عدد است

شفیره :

شفیره به رنگهای متفاوت زرد کهرباییروشن تا قهو ه ای بلوطی  است و در انتهای شکم دو عدد خار تیره باریک و نزدیک  بهم قرار داردکه طول خار یک میلیمتر است.طول شفیره 23-18 میلیمتر است. شفیره زیر خاک داخل گهوارهه خاکی قرار گرفته و بالای گهواره ت سطح خاک با تارهای تازکی متصل است.تارهای مزبور محل خروج پروانه می باشد.

زمستان گذرانی :

کرم قوزه پنبه زمستان گذرانی را به صورت شفیره در عمق 4-10 سانتیمتری زمین بسر می برد .

خسارت :

لارو های جوان پس از خروج از تخم  ابتدا از پارانشیم برگ تغذیه نموده  و رگبرگ ها را باقی میگذارد.  سپس به غنچه ، گل و قوزه حمله کرده و با  سوراخ کردن قوزه ها  حمله کرده و با شوراخکردن قوزه ها و ورود به داخل آنها  از الیاف پنبه تغذیه کرده  و قوزه های باقی مانده  هم طول الیاف شان  کوتاه و به علاوه کثیف بوده و ارزش خود را از دست می دهند .کرم قوزه در بالای قوزه پنبه سوراخی ایجاد نموده و قسمتی از بدن خودرا داخل آن کرده و قسمتخلفی  را روی  جدار خارجی  خارجی قوزه معلق می نماید و فضولات سبز رنگ خو درا در حوالی قاعده قوزه ها پراکنده  میسازد. هر کرم 20-6 غنچه و قوزه را می تواندمورد حمله قرار دهد (صلواتیان 1338)

زیست شناسی :

این حشره زمستان را در اکثر مناطق کشور به صورت شفیره در عمق 4 تا 10 سانتیمتری داخل خاک سپری کرده و در اوایل بهار وقتی که درجه حرارت هوا به حدود 18 تا 20 درجه سانتی گراد می رسد ، به فرم بالغ تبدیل می شود . اولین گروه از پروانه ها در دهه اول فروردین ماه در طبیعت دیده می شوند (فرید ، 1365) .حشرات ماده پس از ظهور ، چند بار جفت گیری و سپس تخم گذاری می کنند 

حشره ماده 500 تا 3000  عدد تخم میگذارد ولی در مزارع پنبه حداکثر 1500 عدد گزارش شده است

 (اسماعیلی و همکاران ، 1374)

تخمریزی شبها انجام میگیرد و پروانه ماده تخم های خود را بطور پراکنده و انفرادی روی علف های هرز و گیاهان زراعی  میگذارد و در مزارع پنبه روی برگها ودر مجاورت گلها در مزارع ذرت روی نخ های غلاف  تخم گذاری میکند.

دوره ی لاروی 18 تا 20 روز است و هر لارو در طول این دوره 7 تا 8 قوزه را مورد حمله قرار داده و سوراخ می نماید . در یک قوزه ممکن است 7 تا 8 لارو هم وجود داشته باشد ، ولی اغلب در روی یک قوزه بیش از یک لارو دیده نمی شود ، زیرا مواقعی که تعداد لارو در داخل یک قوزه بالا باشد همخواری اتفاق افتاده  و لاروهای جوان اغلب توسط لاروهای درشت و مسن خورده می شوند

کلیه مراحل زیستی این آفت را در انکوباتور با شرایط دمایی2 ± 25 در جه سانتیگراد  و دوره ی نوری 14:10 با موفقیت نگهداری کردند و از غذای نیمه مصنوعی شامل لوبیای چشم بلبلی ، مخمر نانوایی ، پودر  گندم ، متیل پاراهیدروکسی بنزوات ، اسید آسکوربیک ، اسید سوربیک ، فرم آلدئید 36 درصد ، روغن آفتاب گردان بدون آنتی اکسیدانت و آگار برای پرورش آن استفاده نمودند .

در این مطالعه میانگین طول دوره ی لاروی 3 ± 16 روز و شفیرگی2 ± 11 روز برآورده شده است ، پروانه های نر 2 روز زودتر از افراد ماده ظاهر شده و پروانه های ماده ای که از محلول سوکروز 10% تغذیه داده شدند ، بطور متوسط 750 عدد تخم تولید نمودند . محیط کشت مذکور برای پرورش نسلهای متعددی از کرم قوزه قابل استفاده بوده است (اللهیاری و حجازی (1379)

روشهای کنترل : :

 خرد كردن و زير خاک بردن بقاياي گياهي مزارع پنبه. -1

 2-شخم عميق و آب تخت زمستانه جهت از بين بردن شفيره هاي زمستان گذران( در صورت وجود شرايط اب و هوايي) پس از برداشت مزرعه براي كاهش شفيره هاي زمستان گذران

كشت بذور زودرس پنبه . -3

 كشت بموقع تا فنولوژي مناسب گياه با پيك جمعيت آفت دريك زمان قرار نگيرد. -4

 ضدعفوني بذور با سموم توصيه شده . -5

6-وجين بموقع و مبارزه با علف هاي هرز تابستانه و زمستانه مزرعه( گاو پنبه و تاج خروس) و حاشيه آن جهت جلوگيري

از جلب و انتقال آفات به داخل مزرعه و تولید و بقای نسل آفات زمستان گذران

7- استفاده از هورمون تنظیم کننده رشدو نمو در تیر و مردادماه در مزارع پنبه

8-قطع آبیاری در اوایل مهر ماه

(فریبا وفایی اسکویی ، حمید یدائی – شهریور 97 )

كنترل بيولوژيكي و غير شيميايي :

رهاسازی نوبت اول با مشاهده اولین پروانه کرم قوزه در مزارع پنبه که در تله های فرمونی شکار شده اند. و با مشاهده اولین پروانه کرم قوزه در مزارع پنبه که در تله های فرمونی شکار شده اند . و با مشاهده اولین  تخم آفت که معمولا مصاده با شروع مرحله غنچه در مزارع  است. صورت میگیرد. تله های  فرمونی در مزارع حوالی  مراکز خدمات و به تعداد حداقل 2 عدد به ازای هر منطقه خاص آب و هوایی  میگردد.

در مرحله اول به ازای هر هکتار 2 گرم زنبور تریکو گراما در قالب 200 تریکو کارت 0.01 گرمی رهاسازی  می شود . با توجه به اینکه بیشترین اهمیت رهاسازی  در نسل  اول کرم قوزه  است رها سازی نوبت  دوم 5 تا 7 روز بعد از نوبت  اول به میزان 3 گرم در هکتار در قالب 300 تریکو کارت 0.01 گرمی   صورت میگرد.

رهاسازی  علیه نسل دوم کرم قوزه  روی پنبه و تداخل نسل .

 رهاسازی نوبت  چهارم به فاصله 10 تا 15 روز  بعد از رهاسازی نوبت  سوم به میزان 2 گرم  زنبور تریک گراما  همراه با 1000 عدد زنبور براکون ماده  در هکتار انجام میگیرد.

ده روز پس از  رهاسازی  نوبت پنجم  از مزارع  پنبه هفته ای دو بار  آمار بردازی  میشود . و با بررسی 200 بوته  در صورت وجود میانگین یک لارو سن 3 در هر  متر مربع  رهاسازی  نوبت ششم به فاصله  ده  روز  پس از  رها سازی نوبتت پنجم با 1000 عدد زنبور براکون ماده تکرار می شود .

در  کاربرد حشره کش های بیولوژیک حاوی  باکتری Bacillus thuringiensis subsp. Kurstaki (Btk)

در تلفیق  با سایر عوامل بیولوژیک ( شامل  زنبورهای پارارزیت تریکوگراما  و براکون ) و یا به صورت مستقل و در  قالب برنامه مدیریت تلفیقی کنترل آفات برای کنترل لاروهای سنین  پایین طبق  بر چسب  توصیه می شود.

 (فریبا وفایی اسکویی ، حمید یدائی – شهریور 97 )

كنترل شيميايي

 براي مبارزه شيميايي با استفاده از اطلاعات پيش آگاهي سموم مجاز ذيل توصيه مي گردد.

80 % Df  تيوديكارب (لاروين)  1-

2- اسپینوساد 24% sc

پروفنفوس % Ec50

ایندوکساکارب % 15 Sc

(فریبا وفایی اسکویی ، حمید یدائی – شهریور 97 )