بیماری زنگ گندم

بیماری زنگ گندم :

بیماری زنگ زرد یا خطی گندم با Puccinia striiformis f .sp. tritici یکی از مهم ترین بیماری های قارچی گندم در ایران است که  میتواند در صورت گسترش ، خسارت زیادی را به محصول وارد می کند. وقتی قارچ های عامل زنگ وارد مزرعه می شوند.ابتدا علائم خفیف روی برگ ها دیده می شود . و سپس با تولید اسپور شدت بیماری بیشتر می گردد که این باعث کاهش رشد گیاه ، ضعف در پر شدن دانه و افت عملکرد گیاه میشود . 

که این امر  می تواند در مدت کوتاهی عملکرد محصول را به طور چشمگیری کاهش دهد.

این بیماری توسط قارچ هایی از جنس Puccinia  ایجاد می شود و به صورت لکه ها و تاول های زرد، نارنجی یا قهوه ای روی برگ ساقه و خوشه ظاهر می گردد. این بیماری میتواتد خسارات جدی اقتصادی  به محصولات وارد کند 

چرخه زندگی این قارچ پیچیده است و شامل مراحل مختلفی می‌شود که در نهایت منجر به آلودگی گیاه و بروز علائم بیماری می‌گردد. به طور خلاصه، عوامل اصلی که به گسترش و شدت گرفتن این بیماری کمک می‌کنند عبارتند از:

وجود هاگ‌هایاین قارچ می‌توانند از طریق باد، باران، یا حتی ادوات کشاورزی آلوده منتقل شوند

شرایط آب و هوایی مساعد: دمای خنک (معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد) و رطوبت بالا (به ویژه شبنم صبحگاهی یا بارندگی‌های مکرر) شرایط ایده‌آلی را برای جوانه زدن هاگ‌ها و نفوذ آن‌ها به داخل بافت گیاه فراهم می‌کند.

میزبان حساس: ارقام مختلف گندم درجات حساسیت متفاوتی به این بیماری دارند. ارقام حساس بیش‌تر در معرض آلودگی شدید قرار می‌گیرند.

انواع زنگ گندم:

زنگ سیاه گندم :  

یکی از بیماری های شناخته شده غلات است.تقریبا در تمامی مناطقی که این محصول کشت میشوند این بیماری وجود دارد.

علائم بیماری بیشتر روی ساقه و غلاف برگ ها ظاهر می شود.پهنک برگ و خوشه ها ممکن است آلوده شوند.اسپور قارچ روی میزبان های مختلف غلات تولید می شود.علائم بیماری تاول های کشیده و قهوه ای تا سیاه رنگ  روی ساقه و برگ ،پودر سیاه هاگ هنگام پاره شدن  تاول نمایان است..

زنگ زرد گندم : 

بیشتر روی برگ و غلاف گندم ظاهر شده و شامل نوارهای زرد تا نارنجی روشن در سطح برگ  همراه با تاول های کوچک با پودر زرد هاگ دیده میشود .

زنگ قهوه ای گندم :

 بیشتر روی برگ ها به صورت لکه های کوچک و گرد نارنجی مایل به قرمز  تا قهوه ای روی برگ ها و بیشتر در قسمت بالایی برگ متمرکز میشود. 

عوامل موثر در شیوع زنگ گندم  راههای مبارزه با آن:

رطوبت و بارندگی : شرایط مرطوب باعث فعال شدن قارچ افزایش احتمال آلودگی میشود.

دمای مناسب : بعضی از بازه های دمایی رشد و تکثیر قارچ را تسریع می کنند.

تهویه نامناسب و تراکم بالای  زمین زراعی : اگر گیاهان متراکم باشند رطوبت بیستر روی برگ ها  می ماند که این امر موجب گسترش بیماری می شود.

وجود منابع آلوده در اطراف  زمین زراعی: بقایای  آلوده و گیاهان میزبان می توانند منبع گسترش باشند.

خوشه بندی نامناسب مدیریت کشت : فاصله کم کشت یا تداوم کاشت یک ساله در زمین احتمال وقوع را افزایش می دهد.

تاثیر زنگ گندم بر کیفیت و کمیت محصول :

کاهش سطح برگ سالم و افت فتوسنتز 

ضعیف شدن گیاه و کاهش تداد و وزن دانه 

ناهمگونی در رسیدگی 

در برخی شرایط ، افت کیفیت آرد و پایین آمدن ارزش تجاری محصول 

راههای مبارزه با بیماری زنگ گندم 

مبارزه زراعی :

رعایت تاریخ کاشت مناسب در مناطق گوناگون 

رعایت تراکم بهینه بذر در واحد سطح 

استفاده از ارقام مقاوم

آبیاری مناسب 

جلوگیری از تراکم بیش از حد کودهای ازته