سن گندم؛ معرفی کامل، علائم خسارت و روشهای مؤثر مبارزه
سن گندم (Eurygaster integriceps) یکی از مهمترین آفات مزارع گندم است. با علائم خسارت، چرخه زندگی، روشهای کنترل، مبارزه شیمیایی و مدیریت این آفت آشنا شوید.
سن گندم (Eurygaster integriceps)؛ معرفی، خسارت، علائم و روشهای مؤثر کنترل
سن گندم چیست؟
سن گندم (Eurygaster integriceps) از خانواده Scutelleridae و راسته Hemiptera یکی از مهمترین آفات مزارع گندم در ایران و بسیاری از کشورهای منطقه به شمار میرود. این آفت تقریباً در تمامی مناطق گندمخیز کشور انتشار دارد و علاوه بر گندم، به جو و چاودار نیز خسارت وارد میکند. همچنین در برخی کشورها فعالیت آن روی یولاف، سورگوم و برنج نیز گزارش شده است.
سن گندم که در ایران با نام کاسهپشتک نیز شناخته میشود، از گذشته تاکنون مهمترین آفت غلات محسوب شده و خسارت اقتصادی آن در بسیاری از سالها حتی از خسارت ملخها نیز بیشتر بوده است.
طبقهبندی علمی سن گندم
- نام علمی: Eurygaster integriceps
- راسته: Hemiptera
- خانواده: Scutelleridae
شکلشناسی سن گندم
حشره کامل سن گندم دارای بدنی بیضیشکل، نسبتاً پهن و به طول ۱۲ تا ۱۴ میلیمتر و عرض حدود ۸ میلیمتر است. رنگ بدن بسته به شرایط محیطی از زرد مایل به خاکستری تا قهوهای تیره متغیر است.
از مهمترین ویژگیهای ظاهری این آفت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سر مثلثیشکل با شیار طولی در مرکز
- شاخکهای پنجبندی که بند انتهایی بلندتر و تیرهتر است
- خرطوم نسبتاً بلند برای تغذیه از شیره گیاه
- سپرچه بزرگ که تقریباً تمام سطح پشت بدن را میپوشاند
- وجود نقاط ریز روی سپرچه و یک نوار زرد در بخش میانی آن
- پاهای دارای خارهای ریز قهوهای
- پنجه سهبندی
تخمهای این آفت کروی، حدود ۰٫۷ میلیمتر قطر داشته و معمولاً به صورت دو ردیف منظم شامل ۱۰ تا ۱۶ تخم روی برگهای گندم قرار میگیرند.
سن گندم دارای ۵ مرحله پورگی است. پورههای سن اول تقریباً گرد بوده و ابتدا سبز روشن هستند اما مدت کوتاهی پس از خروج از تخم به رنگ تیره درآمده و با هر بار پوستاندازی رنگ آنها تغییر میکند تا در مراحل پایانی به رنگ سرخ آجری برسند.