با نزدیک شدن به آغاز کشت پاییزه، موضوع پرداخت مطالبات گندم‌کاران دوباره به یکی از مسائل مهم بخش کشاورزی تبدیل شده است. بسیاری از کشاورزان در این مقطع از سال برای تهیه بذر، کود، آماده‌سازی زمین و سایر هزینه‌های شروع فصل جدید به نقدینگی نیاز دارند و به همین دلیل زمان پرداخت مطالبات می‌تواند مستقیماً بر برنامه کشت آنها اثر بگذارد.

بر اساس تازه‌ترین اظهارات مسئولان وزارت جهاد کشاورزی، برنامه دولت این است که باقی‌مانده مطالبات گندم‌کاران تا پایان شهریور ۱۴۰۵ پرداخت شود. همچنین اعلام شده سازمان هدفمندی یارانه‌ها برای تأمین ۱۰۰ همت دیگر از منابع موردنیاز تا پایان شهریور اعلام آمادگی کرده است.

چه میزان از مطالبات گندم‌کاران پرداخت شده است؟

آمار اعلام‌شده در مقاطع مختلف امسال با توجه به ادامه پرداخت‌ها تغییر کرده است. معاون زراعت وزارت جهاد کشاورزی در چهارم شهریور اعلام کرده بود مجموع مطالبات گندم‌کاران حدود ۴۱۰ هزار میلیارد تومان بوده که در آن مقطع ۲۱۸ هزار میلیارد تومان آن پرداخت شده بود. پس از آن نیز پرداخت مطالبات ادامه پیدا کرده و مسئولان از برنامه تسویه باقی‌مانده تا پایان شهریور خبر داده‌اند.

در روزهای اخیر نیز گزارش‌هایی از پرداخت بخش بیشتری از مطالبات منتشر شده است. با این حال، آنچه برای کشاورزان اهمیت دارد، تکمیل فرایند تسویه در زمانی است که هنوز فرصت کافی برای تهیه نهاده‌ها و آماده‌سازی زمین برای کشت جدید وجود داشته باشد.

چرا زمان پرداخت برای کشت پاییزه مهم است؟

گندم‌کار پس از پایان یک فصل زراعی تقریباً بلافاصله باید برای فصل بعد برنامه‌ریزی کند. خرید بذر مناسب، تأمین کود، آماده‌سازی خاک، هزینه ماشین‌آلات و عملیات کاشت همگی نیازمند سرمایه در گردش هستند.

رئیس بنیاد ملی گندم‌کاران نیز نسبت به اثر تأخیر در پرداخت‌ها بر فصل زراعی جدید هشدار داده و گفته است کمبود نقدینگی می‌تواند توان کشاورز برای تهیه به‌موقع بذر، کود و سایر نهاده‌های موردنیاز را کاهش دهد.

به همین دلیل پرداخت مطالبات تنها موضوعی مربوط به فصل برداشت گذشته نیست؛ بخشی از توان تولید کشاورز در فصل آینده نیز به آن وابسته است.

تأمین به‌موقع نهاده‌ها؛ مسئله‌ای مهم در شروع فصل

یکی از نکاتی که در آستانه کشت پاییزه اهمیت زیادی پیدا می‌کند، زمان تهیه نهاده است. حتی اگر نهاده موردنیاز در بازار موجود باشد، تأخیر در تأمین منابع مالی ممکن است باعث شود کشاورز خرید خود را عقب بیندازد یا برنامه تغذیه و کشت را تغییر دهد.

این مسئله در محصول استراتژیکی مانند گندم اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا زمان کاشت، شرایط خاک، انتخاب بذر و برنامه تغذیه‌ای در کنار یکدیگر بر استقرار اولیه گیاه و عملکرد نهایی مزرعه اثر می‌گذارند.

تحلیل البرز بهسم

از نگاه البرز بهسم، پرداخت مطالبات گندم‌کاران را باید فراتر از یک موضوع مالی کوتاه‌مدت دید. فاصله میان دریافت پول محصول قبلی و شروع هزینه‌های کشت بعدی برای کشاورز بسیار مهم است.

وقتی نقدینگی در زمان مناسب در اختیار تولیدکننده قرار بگیرد، امکان برنامه‌ریزی برای خرید بذر، کود و سایر نهاده‌ها بیشتر می‌شود. در مقابل، اگر کشاورز مجبور شود بخشی از عملیات مزرعه را به دلیل محدودیت مالی عقب بیندازد، ممکن است تصمیم‌های فنی نیز تحت تأثیر مسائل اقتصادی قرار بگیرند.

در شروع فصل زراعی، انتخاب نهاده نیز بهتر است صرفاً بر اساس آنچه در دسترس است انجام نشود. آزمون خاک، سابقه کشت زمین، محصول قبلی، شرایط اقلیمی منطقه و نیاز غذایی گندم باید در تنظیم برنامه تغذیه در نظر گرفته شوند.

مصرف بیشتر کود الزاماً عملکرد بیشتری ایجاد نمی‌کند؛ همان‌طور که کاهش غیرکارشناسی مصرف نهاده‌ها برای پایین آوردن هزینه اولیه نیز ممکن است در ادامه فصل هزینه بیشتری به مزرعه تحمیل کند.

بنابراین تأمین به‌موقع منابع مالی در کنار یک برنامه فنی مناسب، می‌تواند شرایط بهتری برای شروع کشت پاییزه فراهم کند.

سال زراعی جدید؛ تصمیم‌هایی که از همین حالا اهمیت دارند

روزهای منتهی به کشت پاییزه زمان مهمی برای بررسی وضعیت مزرعه است. کشاورزان می‌توانند پیش از شروع کاشت، وضعیت خاک و بقایای کشت قبلی، کیفیت بذر، برنامه کوددهی پایه و شرایط ماشین‌آلات را بررسی کنند.

همچنین بهتر است کوددهی پایه بدون شناخت وضعیت خاک انجام نشود. تفاوت میان مزارع از نظر بافت خاک، pH، شوری، مواد آلی و عناصر غذایی می‌تواند باعث شود برنامه مناسب یک زمین برای زمین دیگری نتیجه مشابهی نداشته باشد.

جمع‌بندی

بر اساس اعلام مسئولان، پرداخت باقی‌مانده مطالبات گندم‌کاران باید تا پایان شهریور انجام شود. تحقق این برنامه در آستانه فصل جدید اهمیت زیادی دارد، زیرا کشاورزان برای خرید نهاده‌ها و آماده‌سازی مزارع خود به سرمایه در گردش نیاز دارند.

برای شروع موفق کشت پاییزه نیز تنها تأمین نهاده کافی نیست؛ انتخاب بذر مناسب، بررسی وضعیت خاک، زمان مناسب کاشت و طراحی برنامه تغذیه بر اساس شرایط واقعی مزرعه باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند.

البرز بهسم؛ در کنار کشاورزان برای سرزمینی سبزتر