کاهش باقیمانده سموم در محصولات کشاورزی با توزیع هدفمند کود و سم

مدیریت مصرف نهاده‌های کشاورزی و کاهش باقیمانده مواد شیمیایی در محصولات، به یکی از محورهای مهم سیاست‌گذاری بخش کشاورزی کشور تبدیل شده است. در همین راستا، اجرای شیوه‌نامه‌های جدید برای هدفمندتر شدن مصرف کودهای شیمیایی و افزایش نظارت بر مصرف نهاده‌ها در دستور کار قرار گرفته است.

بر اساس گزارش منتشرشده درباره سیاست‌های جدید بخش کشاورزی، اجرای شیوه‌نامه‌های مرتبط با قانون برنامه هفتم توسعه با هدف افزایش سلامت محصولات کشاورزی و مدیریت بهتر مصرف نهاده‌ها دنبال می‌شود. یکی از محورهای مورد توجه در این برنامه، کاهش باقیمانده سموم و کودهای شیمیایی به‌ویژه در محصولات جالیزی و محصولات دارای ظرفیت صادراتی است.

نظارت بیشتر بر مصرف کود و سم کشاورزی

استفاده غیراصولی یا بیش از نیاز از کودها و آفت‌کش‌های کشاورزی می‌تواند علاوه بر افزایش هزینه تولید، بر کیفیت محصول، محیط‌زیست و امکان عرضه محصولات در بازارهای صادراتی تأثیر بگذارد.

به همین دلیل، حرکت به سمت مصرف هدفمند نهاده‌ها و استفاده از توصیه‌های فنی متناسب با نوع محصول، شرایط خاک، مرحله رشد گیاه و وضعیت آفات و بیماری‌ها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

بررسی باقیمانده سموم و برخی آلاینده‌ها در محصولات کشاورزی نیز یکی از بخش‌های مهم نظام کنترل سلامت محصولات محسوب می‌شود. در سیاست‌های جدید، علاوه بر نظارت بر محصول نهایی، توجه بیشتری به فرآیند تولید و نحوه مصرف نهاده‌ها در مزرعه معطوف شده است.

محصولات صادراتی زیر ذره‌بین

موضوع باقیمانده آفت‌کش‌ها برای محصولات صادراتی اهمیت دوچندانی دارد؛ زیرا بازارهای هدف معمولاً استانداردهای مشخصی برای حداکثر میزان مجاز باقی‌مانده آفت‌کش‌ها یا MRL دارند.

رعایت دوز توصیه‌شده، انتخاب آفت‌کش مناسب، توجه به دوره کارنس و جلوگیری از سمپاشی‌های غیرضروری می‌تواند نقش مهمی در تولید محصول سالم‌تر و کاهش ریسک مشکلات صادراتی داشته باشد.

از سوی دیگر، مصرف کود نیز باید بر اساس نیاز واقعی گیاه و ترجیحاً با توجه به آزمون خاک، شرایط مزرعه و برنامه تغذیه‌ای انجام شود. افزایش مقدار کود الزاماً به معنای افزایش عملکرد نیست و مصرف نامتعادل می‌تواند ضمن افزایش هزینه‌های کشاورز، تعادل تغذیه‌ای گیاه را نیز برهم بزند.

حرکت به سمت کشاورزی دقیق‌تر

تغییر رویکرد از «مصرف بیشتر نهاده» به «مصرف دقیق و علمی نهاده» می‌تواند یکی از مهم‌ترین تحولات مدیریت مزارع و باغات کشور باشد.

در چنین رویکردی، کود و آفت‌کش نه به‌صورت عمومی و یکسان، بلکه بر اساس نیاز واقعی مزرعه مورد استفاده قرار می‌گیرد. تشخیص صحیح آفت یا بیماری، انتخاب ترکیب مناسب، رعایت زمان مصرف و استفاده از مقدار توصیه‌شده، بخش مهمی از این فرآیند است.

تحلیل البرز بهسم

کاهش باقیمانده مواد شیمیایی در محصولات کشاورزی نباید صرفاً به معنای «کاهش مصرف کود و سم» تلقی شود؛ مسئله اصلی، مصرف صحیح، علمی و هدفمند نهاده‌های کشاورزی است.

در بسیاری از موارد، استفاده نادرست از یک نهاده نه‌تنها نتیجه مطلوبی ایجاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند هزینه تولید را افزایش داده و کیفیت محصول را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

حرکت به سمت برنامه‌های تغذیه‌ای اصولی، تشخیص دقیق عوامل خسارت‌زا، مدیریت تلفیقی آفات (IPM)، انتخاب نهاده‌های استاندارد و رعایت دقیق دستورالعمل مصرف می‌تواند همزمان سه هدف مهم را دنبال کند: افزایش بهره‌وری مزرعه، تولید محصول سالم‌تر و ارتقای قابلیت رقابت محصولات کشاورزی ایران در بازارهای صادراتی.

البرز بهسم معتقد است آینده صنعت نهاده‌های کشاورزی بیش از آنکه به افزایش حجم مصرف وابسته باشد، به افزایش دانش، کیفیت نهاده‌ها و دقت در مصرف وابسته خواهد بود.