ایران چهارمین تولیدکننده سیب جهان؛ صادرات یک میلیون تن در برنامه امسال

ایران با تولید حدود ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار تن سیب در سال جاری، در جایگاه چهارم تولید این محصول در جهان قرار گرفته است. محمدمهدی برومندی، معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، اعلام کرده است که سیب ایرانی اکنون به ۵۷ کشور جهان صادر می‌شود و پیش‌بینی می‌شود میزان صادرات در سال جاری به حدود یک میلیون تن برسد.

این آمار علاوه بر نشان دادن ظرفیت بالای باغداری کشور، اهمیت کیفیت، نگهداری پس از برداشت، صنایع تبدیلی و توسعه بازارهای صادراتی را بیش از گذشته نشان می‌دهد.

مصرف و صادرات سیب ایران چقدر است؟

بر اساس اظهارات معاون امور باغبانی، سالانه حدود ۲.۲ تا ۲.۴ میلیون تن سیب در کشور به شکل تازه‌خوری مصرف می‌شود. همچنین حدود ۶۵۰ تا ۸۵۰ هزار تن وارد صنایع مختلف می‌شود و صادرات سالانه نیز در محدوده ۸۰۰ هزار تا یک میلیون تن قرار دارد. هدف‌گذاری امسال رسیدن صادرات به مرز یک میلیون تن است.

در کنار بازارهای فعلی، تلاش برای توسعه مقاصد صادراتی نیز ادامه دارد. صادرات سیب ایران به فیلیپین آغاز شده و اقدامات لازم برای ورود به بازار ویتنام نیز در حال انجام است.

آذربایجان؛ قطب مهم تولید سیب کشور

بخش قابل توجهی از تولید سیب ایران در استان‌های شمال‌غربی انجام می‌شود. طبق آمار اعلام‌شده، تولید سیب آذربایجان‌شرقی در سال جاری حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار تن پیش‌بینی شده و این استان در جایگاه دوم تولید کشور قرار دارد؛ آذربایجان‌غربی نیز رتبه نخست را در اختیار دارد.

مراغه به‌تنهایی حدود ۲۳۰ هزار تن سیب تولید می‌کند و نزدیک به ۱۸ هزار هکتار از ۲۷ هزار هکتار باغ این شهرستان به باغ‌های سیب اختصاص دارد.

ذخیره‌سازی و فرآوری؛ حلقه مهم بازار سیب

تولید بالا زمانی می‌تواند به یک مزیت اقتصادی پایدار تبدیل شود که زیرساخت مناسبی برای نگهداری، بسته‌بندی، فرآوری و عرضه محصول وجود داشته باشد.

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده است که آذربایجان‌شرقی حدود ۵۰۰ هزار تن ظرفیت ذخیره‌سازی و ۱۴۰ هزار تن ظرفیت فرآوری سیب دارد. وزارت جهاد کشاورزی نیز توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش باغبانی را دنبال می‌کند.

این موضوع برای محصولی مانند سیب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا امکان نگهداری اصولی محصول می‌تواند به مدیریت عرضه پس از برداشت و دسترسی تدریجی به بازار کمک کند.

کیفیت؛ کلید حضور پایدار در بازارهای صادراتی

افزایش تعداد بازارهای مقصد تنها بخشی از مسیر صادرات است. برای حضور پایدار در بازارهای خارجی، محصول باید از نظر اندازه و یکنواختی میوه، رنگ، سلامت ظاهری، کیفیت پس از برداشت و استانداردهای بازار مقصد شرایط مناسبی داشته باشد.

به همین دلیل مدیریت باغ از ابتدای فصل تا زمان برداشت اهمیت زیادی پیدا می‌کند. تغذیه متعادل درختان، مدیریت صحیح آبیاری، پایش آفات و بیماری‌ها و تعیین زمان مناسب برداشت می‌تواند بر کیفیت نهایی محصول اثرگذار باشد.

همچنین وزارت جهاد کشاورزی موضوع شناسنامه‌دار کردن محصولات کشاورزی را از اقدامات مهم این حوزه عنوان کرده است.

تحلیل البرز بهسم

قرار گرفتن ایران در میان تولیدکنندگان بزرگ سیب جهان یک ظرفیت مهم برای باغداری کشور است؛ اما افزایش حجم تولید به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت اقتصادی باغداران نیست.

از نگاه البرز بهسم، زمانی می‌توان از ظرفیت صادراتی سیب بیشترین استفاده را کرد که مدیریت تولید هم‌زمان با نیاز بازار هدف انجام شود. یک باغ صادرات‌محور باید از ابتدای فصل برای تولید محصول سالم، یکنواخت و بازارپسند برنامه مشخصی داشته باشد.

تغذیه اصولی درخت، مدیریت کمبود عناصر، کنترل به‌موقع آفات و بیماری‌های باغ و جلوگیری از خسارت‌های نزدیک برداشت از عواملی هستند که می‌توانند بر کیفیت نهایی محصول تأثیر بگذارند.

در کنار مدیریت باغ، توسعه سردخانه‌ها، سورتینگ، بسته‌بندی استاندارد و صنایع فرآوری نیز اهمیت زیادی دارد. افزایش صادرات زمانی ارزش بیشتری برای زنجیره تولید ایجاد می‌کند که بخش بیشتری از محصول با کیفیت مناسب و ارزش افزوده بالاتر وارد بازار شود.