خشکسالی تولید پسته خراسان جنوبی را ۳۰ درصد کاهش داد

تداوم خشکسالی و محدودیت منابع آبی، امسال بار دیگر اثر خود را بر باغ‌های پسته خراسان جنوبی نشان داده است. بر اساس اعلام معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، پیش‌بینی می‌شود در سال جاری حدود ۱۶ هزار تن پسته از باغ‌های بارور استان برداشت شود؛ رقمی که نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد کاهش نشان می‌دهد.

کاهش تولید تنها نتیجه کمبود بارندگی نیست. مجموعه‌ای از تنش‌های اقلیمی شامل خشکسالی، کاهش دسترسی به منابع آب، سرمای ابتدای فصل، گرمای شدید، طوفان و نوسانات دمایی در کنار یکدیگر شرایط سخت‌تری را برای باغداران پسته ایجاد کرده‌اند.

پسته زیر فشار تنش‌های اقلیمی

پسته به مقاومت نسبی در برابر شرایط خشک شناخته می‌شود، اما این ویژگی به معنای بی‌نیازی درخت از آب یا مصون بودن آن در برابر خشکسالی طولانی‌مدت نیست.

کاهش دسترسی به آب در مراحل حساس رشد، همراه با افزایش دما، می‌تواند شرایط تولید را دشوارتر کند. زمانی که تنش آبی با عواملی مانند گرمای شدید یا نوسانات دمایی همراه شود، مدیریت باغ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

شرایط امسال خراسان جنوبی نمونه‌ای از همین مسئله است؛ جایی که چند عامل محیطی به‌صورت هم‌زمان بر باغ‌ها فشار وارد کرده‌اند.

چرا کاهش تولید پسته اهمیت دارد؟

پسته یکی از محصولات اقتصادی مهم باغی ایران است و کاهش عملکرد آن مستقیماً بر درآمد باغداران و اقتصاد مناطق تولیدکننده اثر می‌گذارد.

برای باغدار، کاهش محصول تنها به معنای برداشت کمتر نیست. هزینه‌هایی مانند آبیاری، تغذیه، نیروی کار، مدیریت آفات و بیماری‌ها و نگهداری باغ همچنان وجود دارند و افت عملکرد می‌تواند سودآوری باغ را کاهش دهد.

در چنین شرایطی، هدف اصلی باید استفاده مؤثرتر از منابع موجود و کاهش تنش‌های قابل مدیریت باشد.

مدیریت باغ در شرایط کم‌آبی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند

در سال‌های خشک، تصمیم‌گیری درباره آبیاری و تغذیه درخت باید دقیق‌تر انجام شود. مصرف بیشتر کود به‌تنهایی راه‌حل تنش خشکی نیست و در شرایط نامناسب حتی ممکن است نتیجه مطلوبی ایجاد نکند.

برنامه تغذیه باید با وضعیت آب، خاک، مرحله رشد درخت و میزان محصول هماهنگ باشد. همچنین مدیریت علف‌های هرز، کاهش رقابت برای آب، پایش شوری خاک و آب و جلوگیری از تنش‌های اضافی می‌تواند در حفظ سلامت باغ مؤثر باشد.

در واقع، هرچه منابع آب محدودتر می‌شوند، مدیریت علمی باغ از افزایش مصرف نهاده‌ها مهم‌تر می‌شود.

تحلیل البرز بهسم

کاهش ۳۰ درصدی تولید پسته خراسان جنوبی یک هشدار مهم درباره تأثیر تغییر شرایط اقلیمی بر باغداری ایران است. مسئله فقط یک فصل کم‌محصول نیست؛ تداوم خشکسالی می‌تواند شیوه مدیریت باغ‌های پسته را در سال‌های آینده تغییر دهد.

از نگاه البرز بهسم، در چنین شرایطی تمرکز باید از «مصرف بیشتر نهاده» به سمت مصرف دقیق‌تر و مدیریت هدفمندتر حرکت کند.

درختی که تحت تنش شدید آبی قرار دارد، الزاماً با افزایش کوددهی عملکرد بیشتری نخواهد داشت. ابتدا باید وضعیت رطوبت خاک، کیفیت آب، شوری، شرایط ریشه و مرحله رشد درخت بررسی شود و سپس برنامه تغذیه متناسب با شرایط واقعی باغ تنظیم شود.

از طرف دیگر، حفظ سلامت ریشه، مدیریت صحیح آبیاری، جلوگیری از تجمع شوری و تأمین متعادل عناصر غذایی می‌تواند به درخت کمک کند تا تنش‌های محیطی را بهتر پشت سر بگذارد.

کاهش منابع آب همچنین نشان می‌دهد که آینده باغداری پسته بیش از گذشته به افزایش بهره‌وری آب و عملکرد در واحد سطح وابسته خواهد بود. توسعه سامانه‌های آبیاری کارآمد، پایش رطوبت خاک، برنامه‌ریزی تغذیه بر اساس آزمون خاک و برگ و مدیریت دقیق آفات و بیماری‌ها می‌تواند بخشی از مسیر سازگاری باغ‌ها با شرایط جدید باشد.

شرایط امسال خراسان جنوبی یادآوری می‌کند که در کشاورزی امروز، مدیریت آب و تغذیه دیگر دو موضوع جدا از یکدیگر نیستند؛ بلکه باید به‌عنوان یک برنامه یکپارچه برای حفظ سلامت، عملکرد و پایداری باغ دیده شوند.

البرز بهسم؛ در کنار کشاورزان برای سرزمینی سبزتر

منبع خبر: گزارش ایسنا درباره کاهش تولید پسته خراسان جنوبی