کاهش منابع آب زیرزمینی و افزایش هزینه نهاده‌های کشاورزی، پژوهشگران را به سمت روش‌هایی سوق داده است که بتوانند هم‌زمان مصرف آب و اتلاف عناصر غذایی را کاهش دهند. یکی از راهکارهایی که در ایالت نبراسکای آمریکا در حال بررسی است، استفاده از کشت پوششی برای حفظ رطوبت خاک و نگهداری بهتر نیتروژن در سامانه‌های کشاورزی است.

در این روش، گیاهان پوششی در کنار یا میان دوره‌های کشت محصول اصلی پرورش داده می‌شوند تا سطح خاک بدون پوشش باقی نماند. پژوهشگران دانشگاه نبراسکا–لینکلن در حال ارزیابی این موضوع هستند که گونه‌های پوششی مختلف تا چه اندازه می‌توانند رطوبت حاصل از بارش‌های خارج از فصل را در خاک حفظ کنند و مانع انتقال بخشی از نیتروژن اضافی به آب‌های زیرزمینی شوند.

در بخشی از این پژوهش، چاودار به‌صورت تک‌کشتی و در آزمایشی دیگر ترکیبی از پنج گونه گیاهی بررسی شده است. زمان خاتمه رشد گیاه پوششی نیز یکی از عوامل مهم آزمایش است؛ زیرا اگر گیاه پوششی بیش از اندازه به رشد خود ادامه دهد، ممکن است برای آب با محصول اصلی رقابت کند. در مقابل، مدیریت مناسب آن می‌تواند به جذب نیتروژن باقی‌مانده در خاک و بهبود مدیریت منابع کمک کند.

پژوهشگران همچنین از حسگرهای رطوبت خاک و ابزارهای اندازه‌گیری برای بررسی میزان آب ذخیره‌شده و نیاز واقعی گیاه استفاده می‌کنند. هدف این است که مشخص شود کدام ترکیب گیاهی و چه زمان‌بندی مدیریتی، از نظر مصرف آب، تغذیه گیاه و هزینه اقتصادی برای کشاورز مناسب‌تر است.

اهمیت کشت پوششی در مدیریت منابع کشاورزی

کشت پوششی می‌تواند در شرایط مناسب به حفاظت از خاک، کاهش فرسایش، جذب بخشی از عناصر غذایی باقی‌مانده و بهبود مدیریت رطوبت کمک کند. بااین‌حال، نتیجه نهایی به نوع خاک، گونه گیاهی، میزان بارندگی، محصول اصلی و زمان حذف گیاه پوششی وابسته است.

در مناطق خشک و نیمه‌خشک، انتخاب نامناسب گیاه پوششی یا تأخیر در خاتمه رشد آن ممکن است رقابت برای آب را افزایش دهد. بنابراین، اجرای این روش باید بر اساس شرایط اقلیمی و نیاز آبی محصول اصلی برنامه‌ریزی شود.

تحلیل البرز بهسم

اهمیت این پژوهش برای کشاورزی ایران در این است که مدیریت آب و کود نباید جدا از یکدیگر انجام شود. باقی‌ماندن نیتروژن در خاک لزوماً به معنای جذب کامل آن توسط محصول نیست؛ همان‌طور که افزایش رطوبت خاک نیز همیشه به معنی کاهش مصرف آب نیست.

پیش از اجرای کشت پوششی باید نوع خاک، میزان بارندگی، محصول اصلی، طول دوره رشد و دسترسی به آب بررسی شود. در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران، انتخاب نادرست گونه پوششی یا زمان نامناسب حذف آن می‌تواند رقابت برای آب را افزایش دهد.

کشت پوششی باید بر اساس شرایط مزرعه و با پایش رطوبت خاک اجرا شود، نه به‌عنوان نسخه‌ای یکسان برای همه مزارع. این رویکرد در کنار آزمون خاک، تنظیم برنامه کوددهی و مدیریت دقیق آبیاری می‌تواند به استفاده مؤثرتر از منابع و کاهش هزینه‌های تولید کمک کند.

منبع: Farm Progress